Tijdelijke werkloosheid bij hoge temperaturen: slecht weer of overmacht?

Bij zeer hoge temperaturen kunnen ondernemingen verplicht zijn hun hitteplan toe te passen. In bepaalde situaties kan de hitte bovendien gevolgen hebben voor de uitvoering van het werk en rijst de vraag of tijdelijke werkloosheid mogelijk is.

Hitteplan en maatregelen

Een hitteplan is een wettelijke verplichting op grond van Boek V Codex over het Welzijn op het Werk “Thermische omgevingsfactoren”. De werkgever moet vooraf een programma van technische en organisatorische maatregelen opstellen.

Dat kan onder meer gaan om aangepaste werkroosters, drank en ijsjes of soepelere kledingvoorschriften. Soms volstaan dergelijke maatregelen echter niet. Door de temperaturen kan het werk onmogelijk worden, kan de aanvoer van grondstoffen stilvallen of kan er geen werk zijn wegens een gebrek aan vraag. Ook wettelijke verboden, bijvoorbeeld rond dierenwelzijn, kunnen een rol spelen.

Verschillende gronden voor tijdelijke werkloosheid

Tijdelijke werkloosheid kan op verschillende gronden worden aangevraagd, waaronder economische redenen, technische stoornis, overmacht en slecht weer. Elke regeling heeft eigen voorwaarden.

Bij economische redenen of technische stoornis kunnen meldingstermijnen en/of termijnen van gewaarborgd loon gelden. Daardoor kan deze regeling niet altijd snel worden ingezet als reactie op de omstandigheden. Tijdig anticiperen kan soms een oplossing zijn.

Hoge temperaturen als slecht weer

Voor tijdelijke werkloosheid wegens slecht weer gelden geen doorlooptijden. Ook hoge temperaturen kunnen als slecht weer worden beschouwd. Voorwaarde is wel dat het gaat om weersomstandigheden waarvan de werkgever aantoont dat zij, gezien de aard van het werk, de uitvoering ervan onmogelijk maken.

Dat het werk minder rendabel wordt, volstaat niet. Het moet onmogelijk zijn om het werk uit te voeren. Daarbij kan ook worden gekeken naar temperatuurvoorschriften of verbodsbepalingen voor onder meer activiteiten in bos of natuur, het transport van bepaalde gevaarlijke stoffen, voedselveiligheid en dierenwelzijn.

Overmacht

Hitte kan mogelijk ook overmacht veroorzaken. Volgens het nieuwe BW (artikel 5.226) moet overmacht ontoerekenbaar zijn. Dat verschilt van onvoorzienbaarheid. Een gebeurtenis die vooraf werd voorspeld, kan dus toch overmacht veroorzaken wanneer de gevolgen ervan ontoerekenbaar zijn. Wat voor een orkaan geldt, kan ook voor een hittegolf gelden.