Prijsbepaling in aannemingscontracten en de verdeling van risico's

Discussies in de bouw ontstaan vaak bij de afrekening. Daarbij kan de wijze waarop de prijs vooraf is vastgelegd doorslaggevend zijn. Het gekozen prijsmechanisme bepaalt immers wie het risico draagt wanneer kosten stijgen of werken anders verlopen dan verwacht.

Vier prijsmodellen, verschillende risicoprofielen

Een vaste prijs biedt vooraf duidelijkheid voor beide partijen. Daar staat tegenover dat misrekeningen, onverwachte complexiteit of hogere materiaalkosten rechtstreeks op de marge kunnen wegen. Zonder goed uitgewerkte prijsherzieningsclausule kan dit een aanzienlijk financieel risico meebrengen.

Aanneming op basis van eenheidsprijzen biedt flexibiliteit, omdat de totale prijs afhankelijk is van de effectief uitgevoerde hoeveelheden. De eenheidsprijzen zelf blijven evenwel vast. Stijgende kosten kunnen binnen dit model dus niet zomaar worden doorgerekend.

Werken zonder vooraf bepaalde totaalprijs houden in dat de prijs achteraf wordt vastgesteld. Dit geeft de aannemer meer speelruimte, maar vereist een correcte en transparante onderbouwing van de uitgevoerde werken en de bijhorende kosten.

Combinaties zijn mogelijk. Binnen één aannemingsovereenkomst kunnen verschillende prijsregelingen naast elkaar worden gebruikt. Zo kan bijvoorbeeld een vaste prijs gelden voor duidelijk afgelijnde onderdelen, met eenheidsprijzen of regie voor andere werken. Voorspelbare onderdelen krijgen dan een vaste prijs, terwijl voor moeilijker inschatbare werken ruimte blijft om bij te sturen.

Onduidelijke afspraken kunnen tot discussie leiden

Het probleem is niet noodzakelijk dat een verkeerd systeem werd gekozen. Vaak ontbreekt een bewuste keuze of zijn de afspraken onvolledig. Onduidelijke prijsmechanismen kunnen dan tot discussie achteraf leiden.

Dat kan zich voordoen wanneer tijdens de uitvoering extra werken opduiken of wanneer de kostprijs onverwacht stijgt. Zonder duidelijke contractuele afspraken is het risico dan zelden in het voordeel van de betrokken partij verdeeld.

Prijsopbouw, herziening en wijzigingen

Een zorgvuldig vastgelegd prijsmechanisme kan discussie helpen voorkomen en het resultaat beschermen. Daarbij kunnen afspraken over de prijsopbouw, mogelijke herziening en wijzigingen tijdens de uitvoering van belang zijn.