Europese verpakkingsverordening legt nieuwe verplichtingen op
Met Verordening (EU) 2025/40 inzake verpakkingen en verpakkingsafval (“Packaging and Packaging Waste Regulation” of “PPWR”) kiest de Europese wetgever voor een rechtstreeks toepasselijk kader voor verpakkingen en verpakkingsafval. De verordening werd aangenomen op 19 december 2024 en trad in werking op 11 februari 2025.
De PPWR is van toepassing op alle verpakkingen en verpakkingsafval, ongeacht het materiaal of de sector. Zij beoogt onder meer verpakkingsafval te verminderen, hergebruik, hervulling en recyclage te bevorderen en etiketterings- en rapporteringsvereisten te harmoniseren.
Verantwoordelijkheden in de keten
Volgens artikelen 15 – 23 PPWR rust de verantwoordelijkheid niet uitsluitend op verpakkingsproducenten. De producent moet de conformiteit van de verpakking waarborgen, onder meer wat duurzaamheidsvereisten, technische documentatie, conformiteitsbeoordelingen, etikettering en data voor EPR-verplichtingen betreft.
Ook distributeurs hebben een eigen controle- en zorgplicht. Zij moeten onder meer nagaan of de vereiste informatie aanwezig is en mogen geen producten verdelen waarvan zij weten of redelijkerwijze moeten vermoeden dat deze niet conform zijn. Bij een vastgestelde tekortkoming moet het product niet verder worden gedistribueerd of moeten corrigerende maatregelen worden genomen.
Duurzaamheid, recyclage en etikettering
Artikel 5 PPWR beperkt de aanwezigheid en concentratie van zorgwekkende stoffen. Vanaf 12 augustus 2026 geldt onder meer een beperking op PFAS in voedselcontactverpakkingen boven bepaalde concentratiedrempels.
Artikel 6 PPWR bepaalt dat verpakkingen recycleerbaar moeten zijn. Vanaf 2030 zijn recyclageklassen A, B en C toegestaan, met een minimale recycleerbaarheid van respectievelijk 95%, 80% en 70%. Vanaf 2038 valt categorie C af. Artikel 7 PPWR voert daarnaast minimumpercentages gerecycleerd materiaal in voor kunststofverpakkingen, met eerste drempels vanaf 1 januari 2030 en strengere normen vanaf 2040.
Volgens artikelen 12 – 14 PPWR worden vanaf ten vroegste 12 augustus 2028 geharmoniseerde etiketten voorzien. Die moeten consumenten informeren over onder meer materiaalsamenstelling, sortering en eventuele herbruikbaarheid of recycleerbaarheid.
Vermindering en hergebruik
Artikelen 10 en 24 PPWR voorzien vanaf 1 januari 2030 verpakkingsminimalisatie. Voor bepaalde verzend-, verzamel- en e-commerceverpakkingen mag de lege ruimte niet meer bedragen dan 50% van het totale verpakkingsvolume. Artikel 25 PPWR verbiedt vanaf 2030 bepaalde wegwerpverpakkingen.
Op grond van artikelen 11, 26 – 33 PPWR gelden voor bepaalde dranken hergebruikdoelstellingen: tegen 2030 moet minstens 10% in herbruikbare verpakkingen worden aangeboden, oplopend tot 40% tegen 2040. De PPWR voorziet in bepaalde gevallen uitzonderingen voor micro-ondernemingen en ondernemingen die beperkte hoeveelheden verpakkingen op de markt brengen.
Handhaving
Artikelen 44 – 47 PPWR voorzien een uniforme uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Lidstaten moeten uiterlijk 12 februari 2027 doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties invoeren. De concrete Belgische handhavingsmechanismen moeten nog worden uitgewerkt.