AI op de werkvloer: verplichtingen voor werkgevers en uitstel voor hoog risico
Artificiële Intelligentie (AI) neemt een steeds grotere plaats in binnen ondernemingen. Die ontwikkeling biedt mogelijkheden, maar roept ook juridische vragen op voor werkgevers die werknemers AI-systemen laten gebruiken in het kader van hun arbeidsovereenkomst.
Gefaseerde toepassing van de AI-verordening
De Europese Unie heeft met de AI-verordening van 13 juni 2024 een regelgevend kader voor AI aangenomen. Hoewel de AI-verordening op 1 augustus 2024 in werking trad, worden de verschillende bepalingen ervan in verschillende fasen van kracht.
De verplichtingen gelden niet alleen voor aanbieders en distributeurs van AI-systemen. Ook gebruiksverantwoordelijken vallen binnen het toepassingsgebied, waaronder werkgevers die AI-systemen laten gebruiken door hun werknemers.
Vaardigheden en verboden toepassingen
Een werkgever moet maatregelen nemen zodat werknemers over de nodige vaardigheden, kennis en begrip beschikken om AI-systemen geïnformeerd in te zetten. Daarbij moeten zij zich ook bewuster zijn van de kansen en risico’s van AI, evenals van de mogelijke schade die AI kan veroorzaken.
Daarnaast mag een werkgever geen AI-systemen gebruiken om emoties van een werknemer op de werkplek af te leiden.
Hoog risico AI-systemen
De bepalingen over hoog risico AI-systemen zouden oorspronkelijk op 2 augustus 2026 in werking treden. De AI-verordening beschouwt onder meer AI-systemen voor de werving of selectie van nieuwe werknemers als hoog risico wanneer werkgevers deze gebruiken.
Ook systemen die beslissingen nemen over arbeidsvoorwaarden, bevordering of beëindiging van contractuele betrekkingen kunnen hieronder vallen. Hetzelfde geldt voor systemen die taken toewijzen op basis van individueel gedrag, persoonlijke eigenschappen of kenmerken, en voor systemen die prestaties en gedrag van werknemers monitoren of evalueren.
Voor dergelijke systemen gelden verschillende verplichtingen voor aanbieders en gebruiksverantwoordelijken. Een gebruiksverantwoordelijke moet onder meer de nodige transparantie waarborgen tegenover de werknemers en kandidaten op wie de systemen worden toegepast.
Uitgestelde inwerkingtreding
Recent aangenomen wetgeving stelt de verplichtingen inzake hoog risico AI-systemen uit tot 2 december 2027. Daardoor is er meer tijd voor de voorbereiding van organisaties en de uitwerking van een AI-beleid.